2BT (Tech)Zdalne Lekcje

język polski II BT

20.04.2020. Temat: Poetyka realizmu. Poetyka polskiej powieści realistycznej.

Koniec lat 70. XIX wieku przynosi rozczarowanie powieścią tendencyjną. Następna dekada to w twórczości pozytywistów czas poszukiwania nowej formuły realizmu.

Realizm – ukazywanie rzeczywistości zgodnie z powszechnie przyjętymi wyobrażeniami o świecie; Przedstawianie przede wszystkim tego, co typowe, charakterystyczne, oparte na obserwacjach życia codziennego.

Lekcja nr 57, podręcznik str.299

Cechy konwencji realistycznej w utworze:

Świat przedstawiony:

Wydarzenia:

– zasada mimetyzmu (naśladowania rzeczywistości), odzwierciedlania realnego życia;

– pomijanie tematów uznawanych za brutalne czy wulgarne, takich jak brzydota, choroba, kalectwo, śmierć, erotyzm; werystyczna szczegółowość opisów;

– wystrzeganie się fantastyki i cudowności;

– zdarzenia prawdopodobne życiowo, fabuła uporządkowana chronologicznie w ciąg przyczynowo-skutkowy.

Czas, miejsce:

Skonkretyzowane

Postacie:

– zindywidualizowane i psychologicznie pogłębione portrety jednostek;

– bohaterowie o cechach typowych dla grup społecznych i zawodowych, narodowościowych, religijnych (np. typowy arystokrata, typowy mieszczanin).

Konstrukcja narratora:

– trzecioosobowy narrator odautorski, wszechwiedzący i wszechobecny, ukrywający się za zdarzeniami i nieuczestniczący w nich;

– mowa pozornie zależna w przypadku przyjęcia przez narratora punktu widzenia bohatera.

Język i styl:

– „przezroczysty”, „niezauważalny”, pozbawiony stylistycznych ozdobników; bogaty w informacje (wiele przymiotników i rzeczowników);

– dialogi i monologi zbliżone do mowy potocznej;

– język postaci zindywidualizowany, zależny od pochodzenia, wykształcenia i wieku bohatera.

 

Poetyka polskiej powieści realistycznej.

 

Kryzys poetyki tendencyjności, pogłębienie refleksji na temat specyfiki naśladowania rzeczywistości przez literaturę i utrata wiary w możliwość realizacji ideałów pozytywistycznych wpłynęły na kształt dokonań prozatorskich pokolenia pozytywistów. Charakteryzując prozę lat 80 i 90 XIX wieku, historycy posługują się często terminem dojrzały realizm.

W powieściach dojrzałego realizmu ważną rolę odgrywa przestrzeń, budowana często z realiów, które czytelnik mógł odnaleźć w prawdziwym świecie. Opis przestrzeni , w której przebywają bohaterowie, jest na ogół istotnym sygnałem najważniejszych sensów utworu.

„Lalka” Bolesława Prusa uważana jest za najwybitniejszą polską powieść XIX wieku i jednocześnie za największe osiągnięcie polskiej prozy dojrzałego realizmu. Ukazuje rzeczywistość w sposób pogłębiony, kładąc nacisk na prawdę psychologiczną postaci oraz obiektywizm obrazu świata.

  1. Zapoznaj się z informacjami zawartymi w rozdziałach geneza i wprowadzenie do lektury (lekcja 58, str. 303 ).
  2. Przeczytaj zamieszczone w podręczniku fragmenty powieści, a następnie odpowiedz na pytania 1,3,9,10,11. Odpowiedzi zapisz w zeszycie przedmiotowym.
  3. Na podstawie Pamiętnika starego subiekta napisz charakterystykę Stanisława Wokulskiego.

 

 

Pozdrawiam – Katarzyna Nowak