1F4R (Tech)Zdalne Lekcje

język polski I F4R

11.05.2020. Temat: Epoka rozumu – krytyka rozumu. Oświecenie i początek nowoczesności.

Przełom, który się dokonał w myśli i sytuacji politycznej XVIII – wiecznej Europy, nazwano oświeceniem. Nazwa ta symbolizuje rozproszenie przez światło rozumu mroków zabobonu, ignorancji, zniewolenia i zacofania. Charakter epoki, która uwierzyła w rozum jako najlepsze źródło wiedzy i narzędzie poznania, oddają również określenia „wiek rozumu” czy „wiek filozofów”.

Immanuel Kant w artykule „ C to jest oświecenie” zdefiniował to pojęcie jako historyczną dojrzałość ludzkości do samodzielnego posługiwania się rozumem, czyli zdolność do odrzucenia  „obcego kierownictwa” autorytetów, krytyczny stosunek do tradycji i obowiązujących schematów myślowych oraz śmiałe rozumowanie, odwołujące się do rzymskiego hasła: sapere aude – miej odwagę myśleć.

Za wiek oświecony uznaje się w Europie całe XVIII stulecie, ale początki nowej epoki można dostrzec już w 2 połowie XVII wieku, zwłaszcza w Anglii. Oświecenie w Polsce – to dopiero  2 połowa XVIII wieku.

OŚWIECENIE POCHWALAŁO: rozum, wykształcenie, naukę, wolność, tolerancję, krytycyzm, republikę, równość obywateli, postęp;

OŚWIECENIE POTĘPIAŁO: zabobony, ciemnotę, autorytety, pańszczyznę, niewolnictwo, fanatyzm, dogmaty, monarchię, hierarchię społeczną, zacofanie.

Pojęcia kluczowe dla zrozumienia epoki:

RACJONALIZM – pogląd, według którego podstawowym narzędziem poznania jest rozum

EMPIRYZM – teoria głoszące, że źródłem ludzkiej wiedzy jest doświadczenie

DEIZM, ATEIZM –w myśl deizmu Bóg stworzył świat i prawa nim rządzące, ale nie ingeruje wjego decyzje. Wyznawcy ateizmu uważali natomiast, że Boga nie ma.

 

Cechy literatury oświecenia:

  • Dydaktyzm i „wychowywanie” czytelnika, idea „ bawiąc, uczyć”
  • Propagowanie nowych idei, postaw i wzorców postępowania
  • Współuczestniczenie w reformowaniu społeczeństwa i państwa
  • Rozwój publicystyki, w której poruszano aktualne tematy.

 

  1. Zapoznaj się z wykładem na temat oświecenia:

https://www.youtube.com/watch?v=NzNzF35pe6s

  1. Wykorzystując informacje zawarte w podręczniku scharakteryzuj trzy nurty w sztuce oświecenia.

 

  1. Przeanalizuj treści zawarte w lekcji Oświecona Polska na platformie e-podręczniki, a następnie wykonaj ćw. 5

https://epodreczniki.pl/a/oswiecona-polska/Dfx24ZmYt

 

Wykorzystując informacje zawarte w podręczniku oraz e-elekcji stwórz listę osiągnięć polskiego oświecenia. Listę prześlij jako potwierdzenie udziału w lekcji

W czwartek 14 maja lekcja on-line (zgodnie z planem lekcji, 6 lekcja)

Pozdrawiam – Katarzyna Nowak