1CB (SB_I)Zdalne Lekcje

Historia 1CB

12.05.2020 r.

Temat: Walka o reformy ustroju Rzeczypospolitej

  1. Obrady Sejmu Wielkiego

 

  1. Okoliczności zwołania Sejmu Wielkiego

– zaangażowanie się Rosji w wojnę z Turcją i Szwecją

– zaangażowanie się Austrii i Prus w rewolucję francuską

– dojście do głosu młodego pokolenia, wychowanków Szkoły Rycerskiej i Collegium Nobilium

 

  1. Stronnictwa polityczne w Sejmie Wielkim

Skonfederowany sejm rozpoczął obrady 7.10. 1788 r. pod przewodnictwem marszałka Stanisława Małachowskiego. Od samego początku w sejmie wyodrębniły się trzy stronnictwa:

Stronnictwo patriotyczne pod przywództwem Kazimierza Czartoryskiego i Ignacego Potockiego.

Stronnictwo dworskie skupione wokół króla Stanisława Augusta Poniatowskiego

Stronnictwo hetmańskie kierowane przez hetmanów Franciszka Ksawerego Branickiego

i Seweryna Rzewuskiego, które przeciwstawiało się jakimkolwiek próbom reformy państwa.

 

  1. Pierwsze reformy

– zlikwidowanie Rady Nieustającej

– uchwalenie stałego podatku na wojsko

– zwiększenie armii do 100 tyś. żołnierzy

Po tzw. „czarnej procesji” sejm rozpoczął również prace nad przyznaniem praw mieszczanom

 

2 Uchwalenie Konstytucji 3-go maja

W 1791 r. Sejm Wielki uchwalił najważniejsze reformy. 24 marca uchwalono prawo o sejmikach,

w którym pozbawiono najuboższą szlachtę tzw. gołotę praw politycznych, a 18 kwietnia zostało uchwalone prawo o miastach. Odtąd mieszczanie mogli nabywać dobra ziemskie, sprawować urzędy i brać udział w obradach sejmu. Największym dokonaniem Sejmu Wielkiego była Konstytucja 3-go maja. Konstytucja wprowadziła nową formę ustroju państwa – monarchię konstytucyjną. Zniosła wolną elekcję i wprowadziła dziedziczność tronu w saskiej dynastii Wettinów. Zniosła również liberum veto i wprowadziła trójpodział władzy. Zgodnie z konstytucją władza ustawodawcza miała należeć do Sejmu składającego się z Izby poselskiej i Senatu, władza wykonawcza do króla i rządu tzw. Straży Praw, a sadownicza do Trybunałów.

 

  1. Konfederacja w Targowicy

Uchwalenie konstytucji wywołało sprzeciw części magnatów. Ich przedstawiciele: Seweryn Rzewuski, Ksawery Branicki i Szczęsny Potocki 27.04.1792 r. spisali akt konfederacji zmierzającej do obalenia konstytucji. Ostatecznie akt konfederacji został ogłoszony 14 maja 1792 r. w Targowicy. 18 maja na prośbę uczestników konfederacji w granice Rzeczypospolitej wkroczyła armia rosyjska. 18 czerwca doszło do bitwy pod Zieleńcami, po której król St. A. Poniatowski ustanowił order Virtuti Militari, będący do dzisiaj największym w Polsce odznaczeniem wojennym. W lipcu wojska polskie pod dowództwem gen. Tadeusza Kościuszki stoczyły zwycięską bitwę pod Dubienką. Mimo bohaterskiej postawy wojska, 23 lipca król wypełniając wolę carycy Katarzyny II przystąpił do Targowicy i dwa dni później podpisał akt kapitulacji. W tej sytuacji w sierpniu do władzy dochodzą przywódcy konfederacji targowickiej i likwidują konstytucję.

 

  1. Drugi rozbiór Rzeczypospolitej

Efektem przegranej wojny i likwidacji konstytucji 3-go maja był drugi rozbiór Rzeczypospolitej, który nastąpił 23 stycznia 1793 r. W drugim rozbiorze uczestniczyły dwa państwa Rosja i Prusy.

Zadanie domowe

  1. Jakie ziemie utraciła Rzeczpospolita na rzecz Rosji i Prus w wyniku drugiego rozbioru?

Odpowiedź prześlij na dziennik elektroniczny lub adres historia.sp2020@wp.pl

Dariusz Nastraj