19. 05. 2020r.
TEMAT: Narodziny “Solidarności” w Polsce.
Cel: Omówienie sytuacji politycznej, gospodarczej i społecznej Polski w latach 1980–1981 oraz okoliczności narodzin NSZZ „Solidarności” i wprowadzenia stanu wojennego.
Wprowadzenie do tematu:
U swoich źródeł “Solidarność” jest nie tylko związkiem zawodowym, ale ruchem społeczno-politycznym przeciwstawiającym się ustrojowi PRL, łamaniu praw człowieka i obywatela. Początkiem “ery Solidarności” był rok 1980, w którym doszło do utworzenia zrębów związku. U genezy leżą jednak pogarszająca się sytuacja gospodarcza za czasów E. Gierka, represje po strajkach w 1976 roku. Jednym z impulsów było również wybranie Karola Wojtyły na papieża w 1978 roku. W 1980 roku utworzenie “Solidarności” wynikło z fali strajków ogólnopolskich.
Zagadnienia do tematu: podręcznik – str. 358-364.
- Początki opozycji– po strajkach robotników na wybrzeżu w 1979r. Gomułka został odsunięty od władzy. Nowym przywódcą został Edward Gierek. W dniu 4 czerwca 1976 r. władze zapowiedziały drastyczne podwyżki cen żywności. Następnego dnia w blisko stu zakładach pracy wybuchły strajki i demonstracje, najgwałtowniejsze w Radomiu. Reakcja władz była brutalna – zatrzymanych zostało 2,5 tys. osób w całym kraju, byli bestialsko bici, więzieni, wyrzucani z pracy (w Radomiu zwolniono niemal tysiąc robotników). W reakcji na taką politykę grupa działaczy opozycyjnych i społecznych, a także intelektualistów, artystów i pisarzy powołała Komitet Obrony Robotników (KOR), na rzecz wsparcia prześladowanych. Stał się on głównym ogniwem zorganizowanej, jawnej opozycji ( polska opozycja. ).
- Kształtowanie się organizacji opozycyjnych.
- Porozumienie sierpniowe – Na skutek tak zdecydowanej aktywności opozycji raz po raz zaczęły w kraju wybuchać strajki. Nasiliły się one zwłaszcza w 1980 roku. Szczególne znaczenie miał strajk w Stoczni Gdańskiej, powstał tam, bowiem pierwszy Międzyzakładowy Komitet Strajkowy. Kierował nim Lech Wałęsa. MKS przedstawił 17 sierpnia 21 postulatów (postulaty sierpniowe), w których żądano zalegalizowania wolnych związków zawodowych, prawa do strajku, respektowania wolności słowa, przywrócenia do pracy osób zwolnionych po 1970 i 1976 roku, zwolnienia więźniów politycznych, podwyżki płac i lepszych warunków pracy. MKS przejął właściwie władzę w mieście. Strajki objęły cały kraj. Postulaty zostały wypisane na drewnianych tablicach i wywieszone na bramie stoczni gdańskiej. 4. Utworzenie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego (NSZZ)“Solidarność”-10 XI1980r. Lech Wałęsa – elektryk w Stoczni Gdańskiej; tworzył Wolne Związki Zawodowe, w sierpniu 1980 r. stanął na czele Komitetu Strajkowego; podpisał wraz z wicepremierem Wojciechem Jagielskim porozumienia sierpniowe; przewodniczący NSZZ „Solidarność”; w 1983 r. otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla; w latach 1990-1995 był prezydentem III Rzeczpospolitej.
PODSUMOWANIE:
“Solidarność”-prezentacja
Pod koniec 1980 roku doszło do uspokojenia sytuacji w kraju, a symbolem porozumienia i zgody między społeczeństwem a władzą miało stać się odsłonięcie Pomnika Poległych Stoczniowców w grudniu 1980 roku transmitowane nawet przez telewizję. Pomnik w formie trzech krzyży i kotwic umieszczono przy bramie nr 2 Stoczni w Gdańsku. Na uroczystości byli obecni Lech Wałęsa, kardynał Franciszek Macharski, a władzę reprezentował Henryk Jabłoński- ówczesny przewodniczący Rady Państwa. Apel Poległych odczytał Daniel Olbrychski.
Zadania do realizacji po dzisiejszej lekcji:
- Jako notatkę z dzisiejszej lekcji proszę, abyście zapisali w zeszytach przedmiotowych wszystkie informacje zaznaczone wytłuszczonym drukiem.
- Przepiszcie informację dotyczącą Lecha Wałęsy.
- Na podstawie dzisiejszego materiału z lekcji wyjaśnijcie pojęcia i skróty: opozycja, KOR, ROPCiO, KPN, MKS, NSZZ.
- W oparciu o materiał źródłowy str. 124 proszę odpowiedzieć na pytanie 2 pod tekstem – praca dla chętnych!
Wszelkie pytania i informacje zwrotne proszę kierować poprzez komunikator, e-dziennik lub e-mail zelaga@wp.pl wpisując w tytule wiadomości imię i nazwisko oraz klasę.
Pozdrawiam!